(Xây dựng) - Sắc xuân đã đến với đất trời vùng Đông Bắc. Những đụn mây mù õng nước tưới mát màu xanh, đường mỏ vắng những cơn gió nặng bụi. Người thợ tan ca, sớm mai lại đón ngày mới. Năm Đinh Dậu sắp qua, xuân Mậu Tuất đến gần, trong niền vui đón xuân mới, người thợ vùng than thường mộc mạc nghiệm tích xưa ngẫm chuyện nay. Sát sườn nhất là chuyện cơm ăn áo mặc, chuyện nhà chuyện cửa.
Đất nước trong chặng đường 30 năm đổi mới, kinh tế tăng trưởng, đời sống xã hội được nâng lên, nhưng mặt trái của nền kinh tế thị trường cũng còn nhiều tồn tại, nhất là từ khi xóa bao cấp về nhà ở, nhiều người lao động rơi vào cảnh “vô gia cư”. Nạn thiếu nhà ở, điển hình là trong các khu chế xuất, khu công nghiệp. Ở Quảng Ninh, nhiều đơn vị cũng rơi vào tình trạng chung đó, như các khu công nghiệp: Cái Lân, Việt Hưng, Đông Mai… Nhưng ngành than thì khác, thợ mỏ có nơi cư trú đề huề hơn.
Tòa chung cư mỏ Mông Dương kheo sắc trong nắng xuân
Xuân mới ôn cổ mới hay, người lao động có nơi ở ổn định sau giờ tan ca là nhờ có người tiên công mở đất. Trong số những vị tiên công lớp trước có ông Đoàn Văn Kiển, nguyên Giám đốc Xí nghiệp xây lắp mỏ Mông Dương, sau này lên chức TGĐ TKV, là người đầu tiên đặt nền móng xây dựng làng mỏ Mông Dương. Ông Nguyễn Duyệt, nguyên Giám đốc mỏ Cao Sơn, người đầu tiên kéo bãi thải mỏ lấn biển xây dựng làng mỏ. Ông Nguyễn Duyệt tuy không còn nữa, nhưng tiếng thơm còn để lại. Mỗi khi Tết đến xuân về nhiều người lại nhắc đến tên ông như thành hoàng của làng mỏ. Còn bao người tâm huyết trong công cuộc xóa nhà cu ly ổ chuột thời tiếp quản, đến sự nghiệp CNH ngày nay. TKV nhiều vị tiên công còn ẩn tích, điền bạ chưa hé lộ tên người.
Ông Đoàn Văn Khiển - Tiên công làng mỏ Mông Dương thời kỳ làm TGĐ TKV ăn cơm giữa ca với thợ mỏ than Khe Chàm
Đền địa, đô thị thì thay đổi như triều dâng, chồi xanh trong tiết xuân. Khi dọn đến căn nhà mới, trẻ già không giấu được niềm vui. Bàn tay gieo niềm vui an cư cho thợ mỏ, ai ai cũng tỏ là “Đề án xây dựng nhà ở công nhân đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” của tập thể lãnh đạo TKV. Giải pháp thực hiện đề án thì nhiều người còn chưa rõ, với biết bao nỗi gian truân. Đất dưới chân thì nhiều, khai trường vượt thổ cũng lắm, nhưng dựng được căn nhà trên đất không chỉ bằng lưng vốn căn cơ, mà bằng cả sự nhọc nhằn để thuyết phục mọi người cùng chung chí hướng.
Mỏ than Khe Chàm khánh thành tòa chung cư
TKV dày công lập quy hoạch chuyển đổi mục đích sử dụng đất công, tìm tòi những thửa đất dôi dư tại các nhà máy, khai trường, bãi thải (cũ), đất sản xuất chuyển sang đất ở, xây nhà tập thể cho công nhân. TKV đề nghị với Chính phủ với chính quyền địa phương hàng loạt giải pháp phù hợp với thực tế như: cho lập quỹ đầu tư xây dựng chung cư thợ mỏ; miễn giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; điều chỉnh lại quy hoạch chi tiết các dự án phát triển bất động sản của mình; xen kẽ với các dự án xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp của địa phương lồng vào làm nhà ở cho thợ mỏ…
Tòa chung cư của mỏ than thống nhất cao 6 tầng, 80 căn hộ khép kin cho 320 công nhân ở.
Tiền khởi là Cty xây dựng mỏ Hầm lò 1, tiền thân là Xí nghiệp xây lắp mỏ Mông Dương, do ông Đoàn Văn Kiển làm Giám đốc. Ngay từ đầu thập kỷ 80, đơn vị đã vận dụng phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm” xây nhà cho công nhân ở. Cụ thể, Mỏ đứng ra làm cầu đường, kéo điện nước, vượt thổ san nền, hỗ trợ một phần vật liệu xây dựng đầu vị; công nhân bỏ công của tự xây căn nhà mình. Ngôi làng thợ mỏ đầu tiên ở vùng than được truyền tụng với 50 căn nhà cấp 4, xây dựng ở khu 12, phường Mông Dương (Cẩm Phả) gọi là làng mỏ Mông Dương, nay tích cũ vẫn còn.
Gần đây là mỏ Mông Dương xây dựng tòa chung cư cao 9 tầng, diện tích xây dựng 777m2 với 96 căn hộ, diện tích mỗi căn 48m2, đáp ứng chỗ ở cho 384 công nhân. Mỏ Thống Nhất xây tòa chung cư diện tích mặt sàn là 4.823 m², 6 tầng với 80 căn hộ, mức đầu tư 31,9 tỷ đồng, đáp ứng chỗ ở cho 320 công nhân ở.
 Ông Nguyễn Duyệt - vị Giám đốc khởi xướng xây dựng làng mỏ Cao Sơn, người đi rồi tiếng thơm còn để lại. |
Tiếp đó là làng mỏ Cao Sơn xây dựng năm 1989 ở khu 2, phường Cẩm Sơn, cùng thuộc TP. Cẩm Phả. Mỏ Cao Sơn do ông Nguyễn Duyệt làm Giám đốc, biến bãi thải thành chân đất vượt thổ đầm lầy, chia lô tạo nền xây 100 ngôi nhà liền kề cho công nhân ở. Người thuộc diện được mua nhà, được trả dần như hình thức trả góp ngày nay. Sau đó là phong trào “mái ấm Công đoàn” giúp đỡ những gia đình khó khăn xây dựng, sửa chữa, nâng cấp nhà ở để thợ mỏ an cư, lập nghiệp, gắn bó cuộc đời với hòn than.
Những người độc thân, xa quê hương ra mỏ làm than, nơi tá túc được ổn định như chính mái ấm gia đình mình phải kể đến mỏ than Hà Lầm, đơn vị đầu tiên xây dựng chung cư cho thợ mỏ độc thân ở. Ngay đầu thập kỷ 90, mỏ đã quy hoạch thổ đất máng than B, cơ sở sản xuất (cũ) thời thuộc Pháp thành khu đất cao ráo dựng tòa nhà cao 11 tầng, diện tích sàn là 6.775m2 phục vụ cho 340 công nhân.
Tiếp đến mỏ Dương Huy, xây 2 lô với 156 phòng cho trên 400 công nhân ở. Mỏ Quang Hanh xây 6 lô với 276 phòng cho 708 công nhân. Mỏ Nam Mẫu xây 4 lô với 224 phòng cho 685 công nhân ở. Mỏ Vàng Danh xây 9 lô với 266 phòng, cho 546 công nhân. Mỏ Mạo Khê xây dựng 3 lô nhà 5 tầng, trên thửa đất rộng 45.666 m2, diện tích xây dựng 7.984 m2, vốn đầu tư 187 tỷ đồng, gồm 245 phòng cho 400 công nhân định cư lâu dài.
Chung cư thợ mỏ Dương Huy gồm 2 tòa 9 tầng 164 phòng đáp ứng 100% thợ mỏ độc thân cư trú. Giờ tan ca công nhân sáng thể dục, chiều thể thao.
Các mỏ Nam Mẫu, Quang Hanh còn lo xa, tạo quỹ nhà ở cho tương lai phát triển sản xuất đến năm 2030. Các tòa chung cư kiến trúc hiện đại ngoại thất cảnh quan, nội thất thoáng rộng, tiện nghi… đáp ứng được các tiêu chuẩn xây dựng khu dân cư văn hóa sau này. Mỗi toà nhà được lắp đặt hai thang máy, hai thang đi bộ, phòng ở diện tích từ 35-50 m2, có đủ hệ thống thông tin, internet. Khu chung cư đường sá giao thông nội bộ thông thoáng, có bãi đỗ xe, sân thể thao, sân khấu văn nghệ, thư viện; nhà ăn tập thể phục vụ toàn bộ nhu cầu cư dân sinh sống ở đó. Công tác quản lý chung cư quy củ, vệ sinh, an toàn; cơ chế thu minh bạch. Người ở chung cư được hưởng nhiều chế độ ưu đãi; tuy mức thu ở mỗi đơn vị có khách nhau, nhưng phí nhà ở nơi cao nhất là 200 ngàn đồng/tháng, nơi thấp là 60 ngàn đồng/tháng; tiền điện, nước theo thực tế sử dụng của từng phòng.
Chung cư của mỏ than Nam Mẫu
Cặp tòa chung cư 5 tầng của mỏ than Vàng Danh
Phong trào xây dựng nhà ở cho công nhân an cư lập nghiệp trong TKV ngày một phát triện rộng rãi, còn nhiều đơn vị có thành tích đáng biểu dương, còn nhiều vị tiên công đáng tôn vinh, ngày xuân không thể liệt kê hết được. Tổng cộng TKV có 22 đơn vị thành viên đầu tư xây dựng được 135 tòa chung cư cao tầng, gồm trên 5.000 phòng cho trên 17.500 công nhân ở. Tuy nay chưa có số liệu thống kê hơn kém, nhưng với chuỗi công trình “khủng” như vậy, có thể nói đây là một Tập đoàn kinh tế có quỹ nhà ở cho người lao động lớn nhất Việt Nam.
Chung cư của mỏ than Uông Bí
Năm Đinh Dậu, TKV chưa thoát cơn “bĩ cực”, hòn than làm ra khó bán, kho than tồn trên 10 triệu tấn còn chất cao như núi, chưa thể đáp ứng được hết mong mỏi của mọi nhà. Còn nhiều cặp vợ chồng thợ mỏ, hoặc một trong hai người làm nghề mỏ nhà cửa còn xuềnh xoàng, chưa được như mong muốn; còn trường hợp chồng ra mỏ làm than, vợ ở quê phải chân đi chân về. Nhưng lán thợ, nhà ổ chuột ở vùng than chỉ còn trong trang sách ôn nghèo, khu mỏ vắng hẳn nhà hiên tây máng thượng (mốt nhà thập kỷ 70), những tòa biệt thự liền kề thế chân dần kiểu nhà ống lươn ống trạch. Những tòa chung cư chọc trời đẩy những lô nhà cấp 4 thời bao cấp ăn ở tập thể, nhà vệ sinh dùng chung đi vào quá khứ. Những tòa nhà đồ sộ dành cho thợ mỏ ở, không chỉ níu chân người lao động an cư, ấm niềm vui đón thần lộc khi Tết đến xuân về, còn tô thêm sắc xuân đô thị ở vùng than Quảng Ninh trong ngày cận kề năm mới, xuân Mậu Tuất.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét