Lính Trường Sa kể chuyện chó

(Xây dựng) - Roger Caras - nhiếp ảnh gia người Mỹ đã nói rằng “Chó không phải là toàn bộ cuộc sống của chúng ta, nhưng chúng khiến cuộc sống của ta trở nên toàn vẹn”. Ở Trường Sa, chó cũng là lực lượng hùng hậu nhất “sát cánh” bên những người lính chia sẻ gian nan và quyến luyến “chi tình”.

Chuyện chó chọn chủ

Tầm này năm trước, Lu theo tàu công binh ra Trường Sa. Thấy con chó cái lanh lợi, tinh anh nên Đại úy Phân đội trưởng cụm chiến đấu số 1 đảo Trường Sa Đông Nguyễn Minh Quý xin về đảo để nhân giống, tránh tình trạng loài chó sinh sản cận huyết thống lâu năm trên đảo. Lu là con chó cực kỳ khó gần, những ngày đầu lên đảo không ai tiếp cận được. Cho đến một buổi tối, anh Quý đi tuần tra quanh đảo, thấy Lu lẳng lặng bước phía sau. “Đôi bạn” cứ lặng lẽ đi như thế cho đến hết phiên trực con Lu mới chịu về tổ. Bằng sự nhạy cảm của một người mát tay thuần chó, anh Quý hiểu rằng con Lu đã chấp nhận anh là chủ.

Anh Quý đã không nhầm khi chọn Lu vì đây là con chó mẹ nuôi con cực kỳ khéo léo. Trong vòng 1 năm, Lu đã dâng cho đảo 2 đàn con, mỗi lứa đẻ 10 con, tỷ lệ sống sót cao, lứa đầu 10 con trưởng thành cả 10. Lu biết cách lót ổ rất khéo, tự đào hố, lót bạt quây kín làm chỗ sinh nở cho mình.

Dù làm gì, đi đâu nhưng Lu vẫn trông chừng đàn con rất kỹ. Có lần đơn vị diễn tập sẵn sàng chiến đấu, các chiến sĩ phải di chuyển ổ của đàn con Lu nhưng cứ bế con nào đi là Lu lại lẳng lặng quắp con trở lại. Biết tính Lu, anh Quý tự tay nhấc cả ổ chó con đến vị trí an toàn rồi gọi Lu lại trìu mến: “đấy, của mày đấy! Ở đó mà chăm con nha” Lu mới vui vẻ với chỗ ở mới. Mặc dù mới sống trên đảo 1 năm nhưng Lu đã trở thành con chó đầu đàn có tính kỷ luật cao. Thực phẩm tươi sống ngon đến mấy, “hớ hênh” đến mấy Lu cũng không bao giờ đụng đến nếu chưa được sự đồng ý của bộ đội.

Công việc ưa thích của Lu là theo bộ đội ra khơi giăng lưới bắt cá. Trong nhật ký của Đại úy Nguyễn Minh Quý còn ghi rõ: “Ngày 15/5/2017, cả tổ đi bắt cá tại cồn cát đầu Tây đảo. Mải hò nhau đuổi dồn cá vào lưới chả ai để ý đến Lu. Hôm nay được mùa, cả tổ quây được hàng yến cá. Khi xuồng quay về mới thấy Lu cũng hân hoan bơi theo, miệng ngậm nguyên con cá tráp gần 2 cân. Loài cá tráp rất khỏe, bơi cực nhanh. Kinh nghiệm của lính đảo mỗi khi bắt được cá tráp thường bóp vỡ mắt cho tê liệt mới mang về được. Không biết Lu quan sát được điều đó từ bao giờ cũng biết cắn vào mắt cá, mang nguyên con cá về bếp để đúng vị trí quy định”.

Anh Quý tâm sự rằng, trước ngày anh về đất liền, Lu có thái độ rất lạ. Dường như linh cảm được sự chia xa, Lu không hồn nhiên vui đùa như mọi khi mà thường quanh quẩn bên giường anh, ánh mắt buồn buồn. Đồng đội cảm nhận được mối “chi tình” ấy sẵn sàng nhường Lu cho anh Quý đưa về đất liền làm kỷ niệm. Bản thân anh Quý cũng tiếc Lu lắm nhưng anh quyết định chia tay Lu vì anh hiểu hơn ai hết, Lu là con chó khôn ngoan lanh lợi hiếm có. Lu ở lại sẽ có lợi cho đảo hơn.

Thân thương như biển

Trong hải trình qua các điểm đảo: Đá Đông, Đá Tây, Đá Lát, Trường Sa Đông…, mỗi khi xuồng cập đảo, đón chúng tôi không chỉ có nụ cười nồng hậu của cán bộ chiến sĩ mà còn cả những cái vẫy đuôi thân thiện của đàn chó. Ở một số đảo nổi, vì điều kiện đông đơn vị chiến đấu nên phải ra quy định mỗi đơn vị chỉ được nuôi số lượng hạn chế. Nhưng ở một số đảo chìm, thường lượng chó nhiều hơn quân số đảo, thậm chí có đảo lượng có gấp 3 lần quân số cán bộ chiến sĩ. Để nuôi được “lực lượng hùng hậu” này không đơn giản, cán bộ chiến sĩ thường phải đặt mua thêm khẩu phần gạo dành nuôi chó. Bộ đội tổ chức đánh bắt cá nhỏ về nấu cháo cho chó, nhịn cả khẩu phần sữa khi cần thiết để hỗ trợ chó mẹ nuôi con…

Đại úy Trần Văn Phương - Chính trị viên đảo Đá Đông điểm B cho biết chó nuôi ngoài các đảo, điểm đảo ở Trường Sa chủ yếu là giống chó Phú Quốc, lông có nhiều màu, có xoáy ở mông, lưng, dù nhỏ con nhưng rất khôn ngoan, lanh lợi và biết nghe lời. Ngoài ra cũng có một số giống chó ta được các chiến sĩ mang từ quê ra nuôi.

Cả đàn chó đông đúc nhưng con nào cũng có tên, hễ nghe gọi là vẫy đuôi nhanh nhẹn chạy lại. Lính đảo vui tính thường nhận dạng đặt tên chó theo đặc điểm bề ngoài. Đàn chó non của Lu mỗi con một vẻ được các anh đặt tên rất dễ thương: con Gấu có bộ lông xù, khuôn mặt ngắn, tai ngắn; Con Bò Sữa lông trắng khoang nâu; con Mũ Lông màu xám tro mềm mịn, bông xốp; Con Mặt Dài; con Hắc Mu Li đen tuyền tịnh không một cọng lông khác màu; con Đốm Mắt Mờ đôi mắt mơ màng như phủ làn sương mỏng…

Ngoài cách đặt tên theo đặc điểm bên ngoài, đôi khi ngẫu hứng, các chiến sĩ đặt tên theo các vật dụng sinh hoạt gắn bó lâu đời ở các vùng quê để mỗi khi cất tiếng gọi, thấy thân thương và gần gũi: Lu, Chum, Sành, Quýt, Liềm… Có anh sĩ quan kể nhiệm kỳ anh công tác ở đảo Núi Le rất thân thiết với con chó mang tên Cô Đơn - chú chó duy nhất sống sót trong đàn chó non 5 con theo tàu ra đảo.

Và trung thành như lính

Ngoài hải đảo xa xôi, hằng ngày, ngoài nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, tăng gia sản xuất, các cán bộ, chiến sĩ luôn dành thời gian để chăm chút, nô đùa với những chú chó dễ thương. Sự sống của bầy chó gợi nhớ những tình cảm gia đình ấm áp, yêu thương và sâu nặng – một trong những thứ quý giá nhất trong trái tim chiến sĩ. Đại úy Nguyễn Minh Quý tâm sự anh rất thích ngắm cách con Lu chăm sóc đàn con, nó gợi cho anh hình ảnh một bà mẹ đảm đang và nhẫn nại, yêu con vô bờ bến. Nếu đàn con chưa ăn no thì Lu không bao giờ cho phép các con chó khác đàn được lảng vảng xung quanh.

Một năm có khoảng 4 - 5 chuyến tàu từ đất liền ra đảo, những dịp trọng đại ấy, các chiến sĩ đảo Trường Sa Đông tinh nghịch thường cắt tỉa râu, kỳ cọ từng chiếc móng chân và sơn đỏ chót cho con Lu - Nữ hoàng chó đảo.

Chiến sĩ Lương Thế Anh ở đảo Đá Đông điểm A kể rằng các chiến sĩ trẻ trên đảo thường tranh nhau để được cho chó ăn. Có người còn sẻ bớt phần cơm, thức ăn cho chú chó mà mình “cưng” nhất. Đến bữa, họ dùng thìa sắt gõ vào nồi cơm đã trộn lẫn thức ăn là những chú chó sẽ từ tứ phía chạy về “hội quân”. Chiến sĩ chia cơm thành nhiều đĩa để chúng không tranh giành nhau khi ăn.

Được chăm sóc tận tình, những chú chó cũng biết cách “trả ơn” người lính đảo. Chiến sĩ Đỗ Thanh Tuấn ở đảo Đá Tây điểm A cho biết mỗi lần thủy triều rút, những chú chó trưởng thành luôn đi theo chiến sĩ xuống các rạn san hô để bắt cá “mắc cạn”. Nhiều khi chiến sĩ không phát hiện ra vị trí có cá nhưng nhờ sự di chuyển linh hoạt, đôi mắt tinh nhanh và khả năng đánh hơi nhạy bén nên những chú chó này đã giúp bộ đội bắt được rất nhiều loại cá như: mú đá, trố, bò, xạo, thu bè... để cải thiện bữa ăn.

Thiện nghệ nhất là những con chó tình nguyện theo chân chiến sĩ đi tuần tra quanh đảo. Đó là những con chó cực tinh mắt và thính tai, có thể phát hiện mục tiêu lạ từ những đốm sáng rất nhỏ hoặc âm thanh rất khẽ bị tiếng sóng biển ầm ào khỏa lấp mà đôi khi con người không nghe rõ. Chó đảo được huấn luyện không sủa bừa bãi mà nhiều khi, chủ - tớ hiểu ý nhau chỉ qua một ánh nhìn.

Mỗi khi rảnh rỗi, cán bộ, chiến sĩ trên đảo lại lôi mấy chú chó xuống tắm biển và tổ chức các cuộc thi bơi. Những chú chó săn cá lão luyện có khả năng bơi xa hàng vài hải lý. Chả thế mà có câu chuyện chú chó Lu ở đảo Sinh Tồn lẳng lặng bơi theo xuồng ra tàu vượt cả qua mép rạn san hô để chia tay chủ lúc nào không biết, đến khi phát hiện ra phải đích thân chiến sĩ thân thiết của nó ra mệnh lệnh nó mới chịu ngậm ngùi bơi trở lại đảo.

Và bất cứ cuộc chia ly nào cũng có cảnh tại chân cầu cảng, ngoài những cái ôm, cái vẫy tay tạm biệt giữa người với người, còn có những chú chó lặng lẽ, ngơ ngác chạy ra tận mép nước đăm đắm nhìn theo khi xuồng rời đi.

Huệ Anh